zugeer l zochil...

Өнөр хороололын дундхан хавьд

Өндөөр нэгэн байшин буй

Өндөөр тэр байшинд нь

Өөдгүй нэгэн жаал буй...

2010 оны 2-р сарын 19

-Р.Гончигдорж, Ц.Элбэгдорж нар бол гучаад онд хэлмэгдэж алуулсан хүмүүсийн хойд дүр нь-
Өдгөө их зурхайч маань бурхны оронд хэдүйн морилсон ч түүний үүх түүх амьд сэрүүндээ хуучилсан яриа өнөө ч үнэтэй хэвээр.
Зурхайч Дашдамба гэхээр Монголд мэдэх хүн цөөн. Харин “Малчдын календарь, хуанли” нэртэй цаг тооны бичгийг бол хэн хүн андахгүй. Гэвч энэхүү цаг тооны бичгийг 1970 оноос хойш гучин жил тасралтгүй зохиосон хүн бол Сундуйн Дашдамба юм.

Нэг. Миний мэдэх Дашдамба
Түүний туулж өнгөрүүлсэн амьдралын дал шахам жил хэн хүнийхтэй зүйрлэхийн аргагүй. Хар нялхаасаа өглөөн на...

Миний унасан газар угаасан ус маань хэдийгээр улсын нийслэл Улаанбаатар ч гэлээ аавынхаа төрсөн нутаг болох Төв аймгийн Бүрэн суманд би үнэхээр хайртай. Энэ нутаг орноороо бахархаж, уул усанд нь залбирч, шүтэж омогшиж явдаг хүн. Зүгээр ч нэг бахархаад байгаа юм биш угаасаа бахархахаас өөр аргагүй дэлхийд ганцхан миний нутаг. Нэр нь хүртэл шүлэг Нээрээ сайхан нутаг гэж Дэндэвийн Пүрэвдорж агсны Сэгс цагаан богдод гардаг шиг нээрээ л нэр нь хүртэл бүрэн бүтэн байхын бэлгэдэл юмдаа... Ардын хувьсгалаас өмнө Бүрэн сум нь Түшээт хан аймгийн Зоригт вангийн хошуунд харъяалагдаж байсан түүхтэй....

Одоо мөдхөн төгсөх боллоо

Оролмааг Тулгаа оролдох боллоо

Ааш нь цайлган ариухан болохоор

Ангийн даргадаа татагдах боллоо...

Яст мэлхийнээс

Ялихгүй хурдан

Жаран хөлтөөс

Жаахан түргэн

Сахлыг нь харвал

Аав ч юм шиг

Сайн харвал

Хүүхэд ч юм шиг

Сул гарвал шидчихдэг

Суугаад уухаар согтчихдог

Толгойт нутгийн

Томоотой хүү

ЭХИС-д сурдаг

Эвдрээгүй хүү

Үг цөөнтэй Гомбоо хүү

Үнэхээр даруухан аятайхан хүү...

Миний муу найз хаана явнадаа...

Эдээр гангарсанч

Эрдэмгүй

Металаар гангарсанч

Мэдлэггүй

Ном уншихаар

Нойр нь хүрдэг

Хуулна гэдгийг үзүүлдэг

Хуураад дараа нь зүхүүлдэг

ЦСА-4 ийн

Цоозол охин

Цадигаа алдсан

Царайгүй охин...

Энийг бичсэнд уучлаарай зүгээр л элэглэл шүү...сэтгэлээ бариарай Цоогий...

ЭХИС-д анх элсэхдээ

Ингэнэ гэдгээ мэдээгүй

Оюутан болоод орохдоо

Од болно гэж санаагүй

Цуг явахаар алга болчихдог

Цуглаад ярихаар гөлрөөд зогсчихдог

ЭХИС-ийн охидод

Эрэлт ихтэй

Энхрий охидод

Элдэв мэхтэй

Басс гитар сурмаар аядаад

Бас болоогүй хамраа сөхцөн

Хамтлагт ороод удаагүй байж

Хачин хөөрүү зантай болцон

Уугаад суувал зодуулж мэднэ

Уурыг нь хөдөлгөвөл алуулж мэднэ.

Бүжиглэнэ бас жүжиглэнэ

Бүлтэлзээл зааланд пижигнэнэ

Армян төрхтэй Бачка хүү

Авъяаслаг нэгэн хөрслөг хүү

Хөөрхий муу Эбаг аваад хаяцан хүн шүү дээ наад Бачка чинь...Их эрээ...

Мориндоо мордсон Монгол хүний

Мохож цуцахыг нь үзэв үү чи

Илдээ далайсан дайчин эрсийн

Эргэж буцахыг нь харав уу чи

Хотоо манасан хоточ банхарын

Худлаа хуцахыг нь сонсов уу чи

"Хайрлая"   шүлгийг Н.Энхмандах

Хүмүүсээ хүүхдүүдээ хайрлая

Эдгэшгүй өвчтэй байсан ч хамаагүй хайрлая

Хүний орчлонд дахиж заяахгүй хүүхэд насыг нь хайрлая

Элгийг нь дэвтээж зовлонг нь нимгэлж энхрийлэн хайрлая

   Төрөхдөө тэр өвчтэй төрөөгүй

   Танхил хүүгийн ээж нь ч өвчин өгөөгүй

   Тариурын зүүнд байсан нян түүнд

   Тахлаас ч аюултай өвчин бэлэглэжээ

Эдгэшгүй тэр өвчнөөсөө болж

Эгэл нөхдөөсөө зовох болж

Өрөөндөө ганцаар суун бодолд дарагдан

Өнгөрүүлсэн амьдралаа бодон суудаг болжээ

   Энэ хорвоод хэлж мэдэхгүй зүйл гэж бас байнаа

   Энэ хүүг хэзээ үхэхийг нь хэлж мэдэхгүй

   Эмчлэх эм нь хэзээ гарахы...

Түшээт хан аймгийн Зоригт вангийн хошуу

Түлээ түлж үзээгүй тал нутгийн өлчир хүү

Таанын айрганд халамцаж талимаарч явсан танхай хүү

Таван хошуу малаа хариулан шимийг нь хүртэж явсан малч хүү

Уусан айргаа зөв шингээдэг

Уясан морио түрүүлнэ гэж бэлэгшээдэг

Хиад боржигоны удамтай халуун цустай халх хүү

Хиартал цохих хүчтэй Хадаа аваргын нутгийн хүү.

 За нэг ийм шүлэг гэхэд хэцүүхэн юм бичдэг ухаантай юмаа би гэдэг хүн чинь. Тухайн үеийнхээ сэтгэл хөдлөлөөрөө л биччихдэг юм. Инээд хүрхээрээ ч юмуу аль эсвэл эгдүү хөдлөхөөрөө л бичдэг гэхүүдээ. Ер нь голдуу эгдүү хөдлөхөөрөө л бичдиймдөө. Энийг ч гэсэн а...